حجره نما | محتوای تهذیبی تربیتی مدارس حوزه های علمیه
بررسی ساختار تفضیل در استنباط نظام اخلاقی از گزاره های دینی
اگر در میان منابع دینی به دنبال کشف نظام ارزشهاي اخلاقی بوده و بخواهیم مراتب خوب و بد را به دست آوریم؛ یعنی خوب را از خوبتر و بد را از بدتر تمیز دهیم، لاجرم به سراغ مفاهیمی از قبیل افعل تفضیل خواهیم رفت. در نگاه نخست انتظار داریم که این مفهوم تنها داراي یک مصداق باشد، اما برخلاف انتظار اولیه، در آیات و روایات، مصادیق مختلف و متنوعی براي آن بیان شده است!
مفسران در تفسیر این آیات و جمع میان ادله چند پیشنهاد ارائه کرده اند: نسخ دلیل متقدم، نفی تکثر بدوي موضوع، اثبات تکثر موضوع بدون ادعاي تساوي، اثبات تکثر موضوع و ادعاي تساوي آنها، محدود گرفتن دایره تفاضل (نفی تفضیل مطلق و نسبیت تفضیل)، نفی مطلق تفضیل و حمل بر مبالغه.
در این نوشتار به بررسی این احتمالات پرداخته و با استقراء موارد استعمال این صیغه، به این نتیجه میرسیم که اصالۀ العموم یا اصالۀ الاطلاق در صیغۀ تفضیل جاري نمیشود، بلکه درباره این صیغه، اصالۀ التقیید حاکم است؛ مگر دلیلی بر نفی آن داشته باشیم.
نویسنده: حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری
میتوانید فایل کامل این جزوه را از طریق پیوند زیر دریافت کنید.
هنوز هیچ نقد و بررسی وجود ندارد.