طراحي الگوي دسته‌بندي روش‌هاي تربيت اخلاقي

سيداحمد فقيهی

چكيده

سعادت دنيا و آخرت انسان در گروه تزكيه نفس مي‌باشد كه در اصطلاح از آن به «تربيت اخلاقي»، ياد مي‌شود. در اين مسئله، يافتن روش‌ها و تنظيم آنها امري ضروري است. در اين مقاله، سعي شده است الگويي براي روش‌هاي تربيت اخلاقي ارائه شود. روش‌ها بر اساس حقيقت شكل‌گيري عمل، و همراه با نظم منطقي و عملياتي و با در نظر گرفتن درجات مختلف مردم و توان آنها تنظيم مي‌شوند. و با توجه به اينكه عمل اختياري بر سه امر بينش، گرايش و قدرت تصميم‌گيري و عمل مبتني مي‌باشد، روش‌ها از اين جهت به سه دسته تقسيم ‌مي‌شوند. از يك سو، عوامل مؤثر در تربيت اخلاقي به عوامل زمينه‌ساز، ايجابي و رفع موانع تقسيم مي‌شوند. و در نتيجه، از اين جهت هم روش‌ها به سه دسته ديگر تقسيم مي‌شوند و همچنين با توجه درجات مختلف مردم حداقل سه درجه در نظر گرفته شده و روش‌ها از اين جهت نيز به سه دسته ديگر تقسيم خواهند شد. از مجموعه اين مقدمات و حاصل ضرب دسته‌بندي‌هاي ياد شده، الگوئي با بيست و نه دسته از روش‌ها به دست مي‌آيد.

ويژگي‌هاي اين الگو دارد، عبارتند از: عموميت، نظم منطقي، تأكيد بر بعد شناخت، و تشكيكي و طولي بودن روش‌ها.